Uluslararası Öğrenci Dernekleri Federasyonu (UDEF) tarafından düzenlenen “Kariye Buluşmaları”nın konuğu, İstanbul Ticaret Odası Meclis Başkanı Erhan Erken oldu.
UDEF Bahçe’de gerçekleştirilen etkinlikte, İstanbul’un hafızasında önemli bir yere sahip olan Fatih ve Kariye semtleri, şehrin kültürel birikimi ve tarihi mirası ekseninde ele alındı.
Erken, söyleşi öncesinde AA muhabirine, Fatih ve Kariye’nin tarihi süreçteki kültürel yapısına ve şehir kimliğindeki yerine değinerek, “İstanbul’un İslam medeniyetinin en önemli şehri olmasındaki anahtar isim Fatih Sultan Mehmed. Dolayısıyla Fatih semtinin merkez olması, onun da merkezinde Fatih Camii olması önemli.” dedi.
“Osmanlı, İstanbul’da yaşayan bir sistem kurmuş”
Osmanlı Devleti zamanında İstanbul’da gerçekleştirilen şehir planlamasına işaret eden Erken, “Osmanlı, İstanbul’u yeniden organize ederken külliyeler üstünden planlama yapmış. Yani ortaya bir tane büyük cami, etrafına medrese, sıbyan mektebi, aşevleri ve kütüphane koymuş. Yaşayan bir sistem yapmış ve yakın bir yere de bir çarşı koymuş. Mesela Fatih Camii külliyesini yaptıktan sonra hemen yanı başında Saraçhane Çarşısı kurulmuş.” dedi.
Bizans ile Osmanlı dönemlerindeki yerleşim ve ulaşım akslarını kıyaslayan Erken, şunları kaydetti:
“Bizans döneminde İstanbul’un merkezi Ayasofya’da, Sultanahmet’teyken bunu daha içeri doğru çekmişler. Yani Osmanlı döneminde Fatih, Yavuz Selim, Hırka-i Şerif gibi yerleşimler buraya doğru olmuş. Bizans döneminde şehre girişler Yedikule’de Altın Kapı’dan yapılırdı, Osmanlı’da ise Edirne Kapısı çok önemlidir. Edirne Kapısı’ndan burayı fethetmişler. Eyüp Sultan da çok önemli olduğu için bütün gidiş gelişler Edirne Kapısı üzerinden olmuş. Padişahlar tahta çıktıklarında muhakkak cülus merasimi için Eyüp Sultan’a gidiyorlar. Orada kılıç kuşanıyorlar, biat töreni orada oluyor. Tekrar Edirne Kapısı’ndan içeri giriyorlar. Dolayısıyla Fatih pek çok açıdan merkezdir.”
“Kariye tekrar cami olarak aslına dönmüş oldu”
Kariye’nin tarihi geçmişini anlatan Erken, “Kariye’de esasında 5. veya 6. yüzyılda ilk olarak Hora Manastırı yapılmış. Konstantin İstanbul’u 330’larda kurarken surlar daha gerideydi. Kariye ‘taşra’ demek, taşradaki bir manastır. Kariye ismi bir taşra ismi, bazı manalarda ‘çukur’ diye de geçiyor. Burayı 1511’de içindekileri de muhafaza ederek cami haline getiriyorlar.” şeklinde konuştu.
Tarihi yapıların camiye dönüştürülmesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erken, şunları kaydetti:
“Bir yere hakim olduktan sonra Osmanlı genelde oranın en önemli birkaç mekanını kiliseden camiye çeviriyor. Hepsini çevirmemişler ama tepelerdekilerin büyük bölümü zaten kiliseler. Kariye hemen değil II. Bayezid zamanında cami olmuş, ondan sonra Cumhuriyet’e kadar cami vasfını devam ettirmiş. Cami olan bir yerin de tekrar camilikten çıkması içimizi yakan bir şey. Bence Kariye de tekrar cami olarak aslına dönmüş oldu. Ben o açıdan uygun buluyorum. Burayı da çok büyük bir törenle açmadılar. Gayrimüslimleri üzmemek için bir tarafını da bıraktılar. Ölçülü bir camileştirme oldu son dönemde, bana göre o geçiş döneminde güzel oldu.”
Söyleşiyi organize eden UDEF’in faaliyetlerine ve Türkiye’deki uluslararası öğrenci varlığına da değinen Erken, sözlerini şöyle tamamladı:
“UDEF çok önem verdiğimiz bir kuruluş. Türkiye’deki uluslararası öğrencilerin sayısının artması Türkiye’nin kendi gönül coğrafyasına daha fazla yayılması açısından çok önemli. Burada yetişen çocuklar, Türkiye’de okuyanlar gittikleri zaman kendi ülkelerinde siyaseten, iktisaden, sosyal olarak önemli yerlere geliyorlar. Onların bizim güzel temsilcilerimiz olarak kendi ülkelerinde devam etmesi bence çok anlamlı bir şey.”
“Fatih ve Kariye: Bir Şehrin Hafızası” başlığıyla gerçekleştirilen etkinlik, Erhan Erken’in katılımcıların sorularını cevaplamasıyla sona erdi.
Haberler.com’da yer alan yorumlar, kullanıcıların kişisel görüşlerini yansıtır ve haberler.com’un editöryal politikası ile örtüşmeyebilir. Yorumların hukuki sorumluluğu tamamen yazarlarına aittir.
