Küresel piyasalar, Orta Doğu’da alevlenen çatışmaların etkisiyle negatif seyrederken, yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ( Tcmb ), yurt dışında ise Avrupa Merkez Bankasının (ECB) açıklayacağı faiz kararları yatırımcıların odağına yerleşti.
Orta Doğu’da petrol tankerlerinin doğrudan hedef alınmasıyla tırmanan gerilimin ardından çatışmaların daha da şiddetlenebileceğine ilişkin endişelerle piyasalarda risk algısı yükseldi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın ABD savaş gemilerine ateş açmayı sürdürmesi halinde ekonomik bedel ödeyeceği mesajını verdi. Rubio, İran’ın dün gece 4 tankerinin hasar gördüğünü, bir tankerinin ise batırıldığını söyleyerek, “Bunun için bedel ödemeye devam edecekler. Bu sırada biz de onları ekonomik olarak boğmaya devam edeceğiz.” dedi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin İran’a ait petrol tankerlerine yönelik saldırılarına karşılık olarak ABD donanmasına ait iki savaş gemisini balistik füzelerle hedef aldıklarını duyurmuştu.
Söz konusu gelişmelerle petrol fiyatlarında sert yükselişler görüldü. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 2 ayın ardından yeniden 100 doları aştı. Yükselen petrol fiyatları enflasyon endişelerini de beraberinde getirirken, tahvil faizleri de belirgin şekilde yükseldi.
Artan petrol fiyatları ile yükselen tahvil faizlerinin birleşimi yatırımcıların karar verme süreçlerini zorlaştırırken, ABD’de bugün açıklanacak üretici enflasyonu ve yarın açıklanacak tüketici enflasyonu öncesinde piyasalardaki belirsizliği artırıyor.
Analistler, söz konusu verilerin ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına ilişkin net bilgi sağlayacağını kaydederek, enflasyonda olası hızlanma veya yavaşlama emarelerinin Fed’e ilişkin beklentileri değiştirebileceğini söyledi.
Öte yandan geçen ay piyasa likiditesini desteklemek amacıyla uzun vadeli tahviller için yürüttüğü geri alım operasyonlarının büyüklüğünü en az iki katına çıkaracağını duyuran ABD Hazine Bakanlığı, bugün 6 milyar dolara kadar 10 ila 20 yıl vadeli tahvili geri alacağını açıkladı.
Hazinenin bu açıklamasının ardından ABD’nin 10 ve 30 yıllık tahvil faizleri yükseldi. ABD’nin 10 yıl vadeli tahvil faizi yüzde 4,86’ya yaklaşarak Kasım 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyesine çıktı. Ülkenin 30 yıl vadeli Hazine tahvili faizi de yüzde 5,31’e kadar yükseldi.
Analistler, tahvil faizlerindeki yükselişte, Hazine’nin uzun vadeli tahvil piyasasındaki satış baskısını daha güçlü şekilde karşılayacak bir geri alım bekleyen piyasalarda, 6 milyar dolarlık operasyonun beklentileri karşılamamasının etkili olduğunu dile getirdi.
Diğer taraftan, artan jeopolitik riskler ve yükselen enerji maliyetleri, hafta başından bu yana piyasaları destekleyen yapay zeka iyimserliğini törpüledi. Teknoloji hisselerinde genele yayılan olumlu hava yerini, hisse ve şirket bazlı gelişmelerin öne çıktığı fiyatlamalara bıraktı.
Bu gelişmelere ek olarak ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım’da yapılacak Kongre ara seçimleri öncesinde katıldığı Cumhuriyetçi Parti Ulusal Kongresinde kendi seçmen tabanına “birlik olma” çağrısı yaparken, başkanlık döneminde “çok başarılı” olduğunu savundu.
Konuşmasının İran’la ilgili bölümünde, İran’ın nükleer silaha sahip olmaması için bu ülkeyle savaşa girdiklerini savunan Trump, “Bu savaşı kazanıyoruz.” dedi. “Şu anda devam eden İran’la savaşı kazandığımız anda petrol fiyatları düşecek. Bu savaşı kazanacağız.” diyen Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki ticareti kontrol ettiklerini ve boğazın “Trump Boğazı” olarak adlandırılabileceğini söyledi.
Bu gelişmelerin ışığında, enerji arzına yönelik endişelerin güçlenmesiyle dün yüzde 3,4 artışla 101,2 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde ise 101,1 dolarda dengelendi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,85 seviyesinde, yaklaşık son 3 yılın zirvesindeki seyrini sürdürüyor.
ABD’de artan borçluluk ve tahvil faizlerinin yüksek seyri, dolara yönelik güveni baskılarken, avro ve Japon yenindeki değerlenmenin de etkisiyle dolar endeksi, faizlerin uzun süre yüksek kalacağına ilişkin beklentilere karşın düşüş eğilimi gösteriyor. Dolar endeksi, yüzde 0,1 azalışla 98,7 seviyesinde bulunuyor.
Dolar endeksindeki zayıflıktan destek bulan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,1 artışla 4 bin 401 dolara çıkmasının ardından yeni işlem gününde de yüzde 0,1 yükselişle 4 bin 407 dolardan alıcı buluyor.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,48, Nasdaq endeksi yüzde 0,64 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,77 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlenirken, Orta Doğu’daki son gelişmeler ve ECB’nin bugünkü para politikası kararları yatırımcıların odağında bulunuyor.
Para piyasalarında, ECB’nin bugün 3 temel faiz oranında 25’er baz puan artış yapmasına kesin gözüyle bakılırken, bankanın yıl sonuna kadar ilave bir artış yapabileceği de fiyatlanıyor.
Bu arada Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) tarafından Almanya’nın başkenti Berlin’deki Bode Müzesi’nde düzenlenen resmi akşam yemeğinde bir konuşma yapan ECB Başkanı Lagarde, Avrupa ülkelerinin kendi içlerindeki bölünmüşlüğünü ve dışa bağımlılığını eleştirerek, “Her bir Avrupa ülkesinin siyasi ve ekonomik güçleri darmadağınık kalırsa, dünya siyasetinde esamesi okunmaz. 27 farklı ulusal gündeme bölünerek elimizdeki en büyük kozu çöpe atamayız.” dedi.
Orta Doğu’da gerilimin artması, petrol tedarikine ilişkin süregelen risklerin artmasına neden olurken, Avrupa ekonomilerinin yaklaşan kış aylarında zorlu bir enerji durumuyla karşılaşabileceğine ilişkin soru işaretleri artıyor.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, yıllık yaklaşık 2,6 trilyon avro büyüklüğündeki kamu ihale pazarında Avrupa şirketleri ve ürünlerine öncelik verilmesini kolaylaştıracak düzenleme teklifini açıkladı.
Söz konusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,31, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,58, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,94 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,66 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
ABD ve Avrupa piyasalarındaki satıcılı seyir yeni günde Asya borsalarına da taşındı. Bölge piyasaları, artan enerji maliyetlerinin enflasyonun kalıcılığına ilişkin endişeleri artırması ve yükselen tahvil faizleri nedeniyle negatif seyrediyor.
Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,93 seviyesindeki yüksek seyrini korurken, dolar/yen paritesi yüzde 0,1 düşüşle 153,4’te bulunuyor.
Japonya Merkez Bankası (BoJ) üyesi Kazuyuki Masu, faiz artışı mesajı verdi. Masu, petrol ve zayıf yenin enflasyon risklerini artırdığına dikkati çekerek, ülkedeki finansal koşulların hala destekleyici olduğunu belirtti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düştü.
Dün Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,70 değer kazanarak 14.505,48 puandan tamamlarken, 328,6 milyar lirayla tüm zamanların en yüksek işlem hacmini gerçekleştirdi.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, Tcmb’nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor. Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı da yüzde 35 olarak hesaplandı.
Dolar/TL dünü 48,4820’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4940’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde TCMB faiz kararı, yurt dışında ise ECB faiz kararı ve ABD’de Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
09.00 Almanya, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi
10.00 Türkiye, temmuz ayı sanayi üretimi
14.00 Türkiye, TCMB’nin faiz kararı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.15 Avro Bölgesi, ECB’nin faiz kararı
15.30 ABD, ağustos ayı Üretici Fiyat Endeksi
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.45 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
17.00 ABD, ağustos ayı ikinci el konut satışları
17.00 ABD, temmuz ayı toptan eşya stokları
Haberler.com’da yer alan yorumlar, kullanıcıların kişisel görüşlerini yansıtır ve haberler.com’un editöryal politikası ile örtüşmeyebilir. Yorumların hukuki sorumluluğu tamamen yazarlarına aittir.
